Umorzenie zobowiązań w upadłości konsumenckiej

Upadłość konsumencka bądź prawidłowo to określając upadłość osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej daje możliwość uzyskania oddłużenia. Opisaliśmy już na naszym blogu zasady uzyskiwania oddłużenia upadłego w upadłości konsumenckiej oraz ustalania planu spłaty wierzycieli. W niniejszym artykule opiszemy umorzenie zobowiązań w upadłości konsumenckiej bądź ogólniej rzecz ujmując osoby fizycznej. Odpowiemy również na pytanie, jakie długi nie ulegają umorzeniu w upadłości konsumenckiej.

Wykonanie planu spłaty wierzycieli

Umorzenie długów w postępowaniu upadłościowym następuje po wykonaniu przez upadłego planu spłaty wierzycieli. Sąd może również od razu umorzyć zobowiązania upadłego – czyli bez jakichkolwiek spłat w ramach planu spłaty wierzycieli. Obecnie rozprawa o ustalenie planu spłat bądź umorzenie zobowiązań nie jest obowiązkowym elementem uzyskania oddłużenia. Zostanie ona wyznaczona, jeśli zawnioskuje o to upadły, syndyk bądź wierzyciele. Ewentualnie sąd może zadziałać z urzędu i wyznaczyć termin rozprawy. Praktyka sądów upadłościowych pokazuje, że w większości przypadków są wyznacza rozprawę. Przesłuchuje na niej upadłego oraz ewentualnie syndyka masy upadłości. Wierzyciele jeśli stawią się na rozprawie, to również mogą zadawać pytania upadłemu oraz syndykowi. Po zamknięciu rozprawy sąd zazwyczaj odracza wydanie orzeczenia w przedmiocie ustalenia planu spłat bądź umorzenia zobowiązań. Postanowienie w tej materii wydawane jest zazwyczaj po dwóch tygodniach od dnia rozprawy. Postanowienie sądu jest również obwieszczane w systemie teleinformatycznym Krajowy Rejestr Zadłużonych. Poniżej zamieszczamy Postanowienie Sądu Rejonowego Gdańsk – Północ w Gdańsku VI Wydział Gospodarczy w przedmiocie umorzenia zobowiązań upadłego. Dotyczy ono sprawy naszej klientki, która wykonała plan spłaty wierzycieli.

Jakie długi podlegają umorzeniu w upadłości konsumenckiej?

Co do zasady umorzeniu w upadłości konsumenckiej podlegają zobowiązania powstałe przed ogłoszeniem upadłości, które nie zostały spłacone w wyniku wykonania planu spłaty wierzycieli. Nie ma tu żadnego znaczenia to, czy są to długi powstałe w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej, czy też nie. W związku z tym osoba fizyczna może w upadłości umorzyć następujące zobowiązania:

• kredyty i pożyczki bankowe oraz poza bankowe,
• nieopłacone składki ZUS,
• nieuregulowane podatki (dochodowy, VAT, PCC, od nieruchomości, od środków transportu),
• koszty postępowania upadłościowego – tylko w sytuacji, gdy zobowiązania upadłego zostaną umorzone bez ustalania planu spłaty wierzycieli,
• zobowiązania nieujawnione przez upadłego w sposób nieumyślny i powstałe przed dniem ogłoszenia upadłości. Przykładowo, jeśli upadły nie miał świadomości ich istnienia.

Zobowiązania nieuznane na liście wierzytelności bądź nie zgłoszone

Podkreślenia wymaga, że umorzeniu podlegają również zobowiązania, które nie zostały zgłoszone przez wierzycieli. Bierność wierzyciela nie ma tu żadnego znaczenia. Zatem jeśli nie zgłosił on swojej wierzytelności to nie uzyska żadnej spłaty i jego wierzytelność zostanie umorzona. Umorzeniu podlegają również zobowiązania, których dłużnik omyłkowo nie wskazał. Dość często zdarza się, że dłużnik składa wniosek o ogłoszenie upadłości po wielu latach od utraty zdolności płatniczej. Ludzie niejednokrotnie przeprowadzają się. Wiedza i dokumentacja dotyczące liczby i wysokości zobowiązań zanikają. Może zatem zdarzyć się, że dłużnik po prostu nie pamięta ile ma zobowiązań. Wtedy zalecamy jednak przed złożeniem wniosku wykonać rekonesans celem ustalenia wierzycieli i wykazania sądowi upadłościowemu, że zostały podjęte czynności zmierzające do rzetelnego przedstawienia stanu faktycznego. Trzeba bowiem pamiętać, że umorzeniu nie podlegają zobowiązania, których dłużnik umyślnie nie wskazał na wniosku o ogłoszenie upadłości.

Jakich długów nie można umorzyć w upadłości konsumenckiej?

Częstym pytaniem ze strony dłużników jest to, czy można umorzyć długi powstałe na skutek postępowania karno-skarbowego bądź orzeczone przez sąd jako odszkodowanie w trybie przepisów kodeksu karnego. Tego typu zobowiązania nie podlegają umorzeniu w upadłości konsumenckiej. Długi powstałe po ogłoszeniu upadłości również nie zostaną umorzone.

Prawo upadłościowe wskazuje na poniższe rodzaje zobowiązań nie podlegających umorzeniu:

• długi o charakterze alimentacyjnym,
• zobowiązania wynikające z rent z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci,
• zobowiązania do zapłaty orzeczonych przez sąd kar grzywny,
• długi będące wykonaniem orzeczonego przez sąd obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę
• zobowiązania do zapłaty nawiązki lub świadczenia pieniężnego orzeczonych przez sąd jako środek karny lub środek związany z poddaniem sprawcy próbie,
• zobowiązania do naprawienia szkody wynikającej z przestępstwa lub wykroczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem,
• oraz zobowiązania, których upadły umyślnie nie ujawnił, jeżeli wierzyciel nie brał udziału w postępowaniu.

Skutki umorzenia zobowiązań w upadłości konsumenckiej

Po wydaniu postanowienia w przedmiocie stwierdzenia wykonania planu spłaty wierzycieli i umorzenia zobowiązań nie mogą być wszczynane postępowania egzekucyjne. Dotyczy to zobowiązań powstałych przed ogłoszeniem upadłości oraz tych, które mogą być umorzone na skutek ogłoszenia upadłości. W związku z tym egzekucje komornicze mogą być nadal prowadzone w odniesieniu do zobowiązań, których nie można było umorzyć (przykładowo alimenty bądź orzeczonych jako środek karny).

Chcesz ogłosić upadłość konsumencką w Gdyni? Skontaktuj się z naszą kancelarią.

Umorzenie zobowiązań w upadłości konsumenckiej – podsumowanie

Umorzenie zobowiązań upadłego możliwe jest obecnie w przypadku większości osób fizycznych. Upadłość firmy jednoosobowego przedsiębiorcy również umożliwia umorzenie zobowiązań. Nie jest konieczne ponowne wnioskowanie o upadłość konsumencką.

O autorze

Krzysztof Lipiński

Kwalifikowany doradca restrukturyzacyjny specjalizujący się w restrukturyzacji przedsiębiorstw. W postępowaniach restrukturyzacyjnych pełni funkcję nadzorcy układu, nadzorcy oraz zarządcy sądowego. Pełni również funkcję syndyka w postępowaniach upadłościowych. Z powodzeniem nadzorował restrukturyzację dużych spółek kapitałowych, jak i działalności jednoosobowych.

Biegły z zakresu wyceny przedsiębiorstw i ekonomista. W swojej praktyce współpracuje z sądami restrukturyzacyjnymi oraz upadłościowymi. Reprezentuje również wierzycieli i dłużników w postępowaniach restrukturyzacyjnych i upadłościowych.

Od lat specjalizuje się w zagadnieniach dotyczących niewypłacalności podmiotów gospodarczych oraz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. W swej praktyce dużą wagę przywiązuje do pogodzenia interesów dłużników oraz wierzycieli, co ma prowadzić do ograniczenia liczby ogłaszanych upadłości.