Sprzedaż na raty jest jedną z form finansowania zakupów, zwłaszcza w przypadku dóbr o wyższej wartości. Umożliwia ona osobom fizycznym nabycie towarów bez konieczności ponoszenia pełnego kosztu w momencie zakupu. Jednak w sytuacji, gdy nabywca ogłasza upadłość konsumencką, pojawia się szereg istotnych konsekwencji dotyczących zarówno dla kupującego, jak i sprzedawcy. W tym artykule przedstawimy jakie skutki prawne niesie ze sobą upadłość konsumencka dla sprzedaży na raty i jak sprzedawcy mogą zabezpieczyć swoje interesy.
Spis treści
Sprzedaż na raty – na czym polega i w jakich formach może występować?
Sprzedaż ratalna jest jednym ze szczególnych rodzajów umowy sprzedaży. Jest ona sklasyfikowana jako umowa jednostronnie profesjonalna. Zgodnie z art. 583 k.c. polega ona na tym, że przedsiębiorca, w ramach swojej działalności gospodarczej, sprzedaje rzecz ruchomą osobie fizycznej za cenę płatną w określonych ratach rozłożonych w czasie. Warto również zaznaczyć, że rzecz ruchoma musi zostać wydana kupującemu przed zapłatą wszystkich rat, czyli zapłatą całkowitej ceny sprzedaży. Umowa ta bardzo występuje przykładowo w formie leasingu konsumenckiego. Przepisy dotyczące sprzedaży ratalnej stosuje się również, gdy rzecz ruchoma zostaje sprzedana konsumentowi, który w celu sfinansowania procesu sprzedaży korzysta z kredytu konsumenckiego.
Sprzedaż na raty a zastrzeżenie prawa własności
Popularnym zapisem w różnorakich formach umowach sprzedaży na raty jest zastrzeżenie prawa własności. Zgodnie z art. 589 k.c. polega ono na tym, że prawo własności przechodzi na kupującego dopiero w momencie, gdy kupujący zapłaci wszystkie raty (chyba, że strony zastrzegły inaczej w umowie). Zastrzeżenie takie powinno być zawarte na piśmie – przykładowo poprzez umieszczenie go przez sprzedawcę na fakturze. Warto jednak w tym miejscu zaznaczyć, że takie zastrzeżenie prawa własności jest nieskuteczne w przypadku ogłoszenia upadłości nabywcy.
Chcesz dowiedzieć się więcej o upadłości konsumenckiej?
Skontaktuj się z nami - 58 352 1343 i sprawdź jak działamy.
KontaktSkutki ogłoszenia upadłości konsumenckiej na umowy sprzedaży na raty
wierzycieli. W skład masy upadłości wchodzi majątek należący do upadłego w dniu ogłoszenia upadłości oraz ten, który nabędzie w toku postępowania upadłościowego. Ustawa określa również wyłączenia z masy upadłości – np. będzie to mienie, które jest wyłączone od egzekucji według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.
Szerzej o tym, co nie podlega egzekucji pisaliśmy w artykule pt. „Co nie podlega egzekucji komorniczej”.
Patrząc jedynie na te przepisy, sprzedawca może uznać, że przedmiot, który sprzedał upadłemu w ramach umowy sprzedaży ratalnej przy zastrzeżeniu prawa własności nie wejdzie do masy upadłości. Jednak, jeśli sprzedawca zastrzegł prawo własności w umowie zawartej w formie pisemnej lub poprzez wzmiankę na fakturze, sprzedana rzecz wejdzie do masy upadłości. Zgodnie bowiem z art. 101 Prawa upadłościowego zastrzeżone w umowie sprzedaży na rzecz sprzedawcy prawo własności nie wygasa z powodu ogłoszenia upadłości, jedynie w przypadku, jeżeli jest skuteczne wobec jego wierzycieli według przepisów Kodeksu cywilnego.
Czym jest data pewna dokumentu?
W rozumieniu Kodeksu cywilnego zastrzeżenie prawa własności jest skuteczne wobec wierzycieli, jeżeli zostało dokonane na piśmie z datą pewną. Czynność prawna będzie miała datę pewną m.in. jeżeli została dokonana w dokumencie urzędowym bądź gdy wzmiankę o dacie pewnej umieści notariusz. Data pewna będzie również, jeśli podpisy złożono na niej w formie kwalifikowanych podpisów elektronicznych. Z tego względu sprzedawcy, chcąc zabezpieczyć swoje interesy, mogą przykładowo podpisać umowę kwalifikowanym podpisem elektronicznym.
Może Cię zainteresować – Upadłość konsumencka Gdańsk
Jeżeli chodzi o skutki ogłoszenia upadłości odnośnie do sprzedaży ratalnej warto również zaznaczyć, że zobowiązania pieniężne upadłego, których termin płatności świadczenia jeszcze nie nastąpił, stają się wymagalne z dniem ogłoszenia upadłości. Z tego względu sprzedawcy mogą w zgłoszeniu wierzytelności ująć również wysokość rat, których termin płatności jeszcze nie nastąpił.
Sprzedaż na raty a upadłość konsumencka. Podsumowanie
Sprzedaż na raty jest popularną formą finansowania. Jednak w przypadku ogłoszenia upadłości konsumenckiej przez kupującego, rodzi szereg konsekwencji prawnych. Przedmiot sprzedaży, nawet jeśli prawo jego własności zostało zastrzeżone przez sprzedawcę, może wejść do masy upadłości. W związku z tym sprzedawcy powinni zadbać o odpowiednie zabezpieczenia, takie jak zawarcie umowy w formie pisemnej z datą pewną. Z kolei dla dłużników ogłoszenie upadłości oznacza, że zobowiązania pieniężne, których termin jeszcze nie nadszedł, stają się natychmiast wymagalne – co tyczy się również przyszłych rat. W praktyce sprzedawcy powinni być świadomi skutków prawnych upadłości w odniesieniu do sprzedaży na raty i odpowiednio zabezpieczać swoje interesy.
O autorze
Kwalifikowany doradca restrukturyzacyjny specjalizujący się w restrukturyzacji przedsiębiorstw. W postępowaniach restrukturyzacyjnych pełni funkcję nadzorcy układu, nadzorcy oraz zarządcy sądowego. Pełni również funkcję syndyka w postępowaniach upadłościowych. Z powodzeniem nadzorował restrukturyzację dużych spółek kapitałowych, jak i działalności jednoosobowych.
Biegły z zakresu wyceny przedsiębiorstw i ekonomista. W swojej praktyce współpracuje z sądami restrukturyzacyjnymi oraz upadłościowymi. Reprezentuje również wierzycieli i dłużników w postępowaniach restrukturyzacyjnych i upadłościowych.
Od lat specjalizuje się w zagadnieniach dotyczących niewypłacalności podmiotów gospodarczych oraz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. W swej praktyce dużą wagę przywiązuje do pogodzenia interesów dłużników oraz wierzycieli, co ma prowadzić do ograniczenia liczby ogłaszanych upadłości.