Skuteczne zażalenie na odmowę ustalenia planu spłaty wierzycieli uratowało naszą klientkę przed odmową oddłużenia. Postępowanie upadłościowe konsumenta nie zawsze kończy się ustaleniem planu spłaty wierzycieli i oddłużeniem. W określonych przez ustawodawcę przypadkach, sąd może wydać postanowienie w zakresie odmowy ustalenia planu spłaty wierzycieli, co w praktyce oznacza dla upadłego brak oddłużenia w ramach upadłości konsumenckiej, pomimo przeprowadzenia postępowania upadłościowego i likwidacji jego majątku.
Spis treści
Odmowa ustalenia planu spłaty wierzycieli
Z takim rozstrzygnięciem spotkała się jedna z Klientek naszej Kancelarii. Sąd Rejonowy Gdańsk – Północ w Gdańsku VI Wydział Gospodarczy odmówił bowiem ustalenia wobec Upadłej planu spłaty wierzycieli uznając, że dokonana przez nią kilka lat wcześniej darowizna udziału prawa własności nieruchomości stanowiła celowe wyzbycie się majątku, co doprowadziło do pogłębienia jej niewypłacalności.
Kancelaria nie podzieliła tej oceny. Po uzyskaniu uzasadnienia orzeczenia, przygotowaliśmy w imieniu Upadłej zażalenie na postanowienie Sądu, kwestionując zarówno wykładnię art. 491¹⁴a ust. 1 pkt 1 Prawa upadłościowego, jak i sposób oceny zgromadzonego materiału dowodowego.
Skuteczne zażalenie na postanowienie w przedmiocie odmowy oddłużenia
Argumentacja przedstawiona przez naszą Kancelarię okazała się skuteczna. Sąd Okręgowy w Gdańsku uwzględnił zażalenie Upadłej, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu Gdańsk – Północ w Gdańsku VI Wydział Gospodarczy do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy jednoznacznie wskazał, że w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały okoliczności mogące uzasadniać odmowę ustalenia planu spłaty wierzycieli. Poniżej zamieszczamy postanowienie Sądu II instancji.
Szczególne istotne znaczenie ma stanowisko Sądu Okręgowego dotyczącego rozumienia „celowego” doprowadzenia do niewypłacalności lub istotnego zwiększenia jej stopnia. Sąd Okręgowy podkreślił, że art. 491¹⁴a ust. 1 pkt 1 Prawa upadłościowego wymaga wykazania rzeczywistej motywacji dłużnika zmierzającej do udaremnienia zaspokojenia wierzycieli. Nie jest wystarczające samo ustalenie, że określona czynność okazała się dla wierzycieli niekorzystna. W ocenie Sądu dla zastosowania tak daleko idącej sankcji konieczne jest wykazanie, że zasadniczym motywem działania dłużnika było świadome i zamierzone pokrzywdzenie wierzycieli. W sprawie prowadzonej przez Kancelarię takich okoliczności nie wykazano.
Darowizna majątku nie zawsze oznacza celowe pokrzywdzenie wierzycieli
Przedmiotowa sprawa ma istotne znaczenie również z punktu widzenia praktyki postępowań upadłościowych. Sąd Okręgowy w Gdańsku podzielił argumentację prezentowaną w zażaleniu, zgodnie z którą sama darowizna dokonana przez osobę posiadającą zadłużenie nie przesądza jeszcze o celowym zwiększeniu niewypłacalności.
Potrzebujesz profesjonalnej obsługi prawnej w ramach upadłości?
Skontaktuj się z nami - 58 352 1343 i sprawdź jak działamy.
KontaktW naszej sprawie znaczenie miało m.in. to, że darowizna została dokonana w ramach najbliższej rodziny i stanowiła element uregulowania stosunków majątkowych po śmierci matki Upadłej. Udział został przekazany ojcu, a analogiczne czynności dokonał również brat Upadłej, który nie posiadał zobowiązań pieniężnych. Sąd zwrócił także uwagę na siedmioletni okres pomiędzy dokonaniem darowizny, a złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości. Należy wskazać, że orzeczenie pokazuje, jak istotna jest w kontekście postępowania upadłościowego indywidualna ocena rzeczywistych motywów działania dłużnika.
Cel ustawodawcy a odmowa oddłużenia
Sąd Okręgowy odniósł się również do celu, jaki przyświecał ustawodawcy przy konstruowaniu przepisów dotyczących odmowy ustalenia planu spłaty wierzycieli. W rozpoznawanej sprawie wierzyciele zostali już częściowo zaspokojeni ze środków uzyskanych w toku postępowania upadłościowego, a Sąd dostrzegł realną możliwość dalszego regulowania zobowiązań przez Upadłą w ramach planu spłaty. W konsekwencji Sąd Odwoławczy uznał, że odmowa ustalenia planu spłaty nie zrealizowałaby planu ustawodawcy rozumianego jako sankcja wobec rzeczywiście nierzetelnego dłużnika. Co więcej, Sąd wskazał również, że stopniowa spłata zadłużenia w ramach planu spłaty może być rozwiązaniem korzystniejszym zarówno dla Upadłej, jak i dla wierzycieli.
Co może wpłynąć na rozstrzygnięcie sądu w postępowaniu upadłościowym konsumenta?
Postępowanie upadłościowe mające na celu oddłużenie nie powinno być traktowane jako formalność po ogłoszeniu upadłości. Znaczenie może mieć zarówno historia powstania zadłużenia, wcześniejsze czynności dotyczące majątku, jak i zachowanie dłużnika przed ogłoszeniem upadłości oraz w jej toku. Mając na uwadze powyższe istotne jest rzetelne przygotowanie wniosku o ogłoszenie upadłości, wcześniejsza analiza potencjalnie problematycznych czynności prawnych oraz przygotowanie upadłego do współpracy z syndykiem i sądem. W momencie ewentualnego – niekorzystnego rozstrzygnięcia, warto również sięgnąć po profesjonalną analizę, czy zasadne pozostaje złożenie wniosku o uzasadnienie orzeczenia, a następnie zażalenia na postanowienie sądu. Jak pokazuje opisana powyżej sprawa – prawidłowo skonstruowane i merytorycznie uzasadnione zażalenie, może doprowadzić do uchylenia niekorzystnego orzeczenia.
Lipiński i Wspólnicy – skuteczna kancelaria prawa upadłościowego w Gdańsku
Sprawy dotyczące upadłości konsumenckiej wymagają nie tylko znajomości przepisów Prawa upadłościowego, lecz także doświadczenia procesowego i umiejętności właściwej oceny okoliczności, które z pozoru mogą przemawiać na niekorzyść dłużnika.
Sprawa, z którą mieliśmy do czynienia pokazuje, że nawet postanowienie w zakresie odmowy ustalenia planu spłaty wierzycieli może zostać skutecznie zakwestionowane. Przygotowane przez Kancelarię zażalenie doprowadziło do uchylenia niekorzystnego dla Upadłej rozstrzygnięcia, a Sąd Okręgowy w Gdańsku zobowiązał Sąd Rejonowy do podjęcia czynności zmierzających do ustalenia planu spłaty wierzycieli.
Profesjonalny pełnomocnik posiadający doświadczenie w sprawach upadłościowych może mieć szczególne znaczenie właśnie w tych sprawach, w których sytuacja dłużnika nie jest oczywista, a prawidłowe rozstrzygnięcie zależy od właściwego przedstawienia faktów, argumentacji prawnej i celu regulacji przyjętej przez ustawodawcę.
O autorze
Adwokat koncentrująca się w swojej praktyce na kompleksowej obsłudze przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem procesów o istotnym znaczeniu dla funkcjonowania i bezpieczeństwa biznesu.
Specjalizuje się w doradztwie prawnym w obszarze transakcji, reorganizacji oraz zakończenia działalności gospodarczej, obejmującym w szczególności przekształcenia spółek, procesy likwidacyjne oraz wsparcie przy transakcjach M&A. Uczestniczy w projektach wymagających bieżącej oceny ryzyk prawnych, finansowych i odpowiedzialności członków organów, zapewniając klientom wsparcie na każdym etapie podejmowania i realizacji decyzji biznesowych.
W ramach swojej praktyki zajmuje się przygotowywaniem i negocjowaniem dokumentacji transakcyjnej i korporacyjnej, koordynacją procesów due diligence oraz implementacją ich wyników w strukturze i dokumentacji projektów. Wspiera klientów w projektowaniu bezpiecznych modeli działania – zarówno w fazie rozwoju przedsiębiorstwa, jak i w sytuacjach wymagających jego reorganizacji lub zakończenia działalności.
W swojej praktyce koncentruje się również na zagadnieniach prawa restrukturyzacyjnego i upadłościowego – w szczególności w zakresie oceny stanu niewypłacalności, doboru właściwej ścieżki postępowania oraz opracowywania rozwiązań ukierunkowanych na ograniczenie ryzyka odpowiedzialności członków zarządu.